PSO Trede 1: hercertificering, audit en groei
PSO Trede 1 is een niveau op de Prestatieladder Socialer Ondernemen voor organisaties die, vergeleken met organisaties van dezelfde omvang, behoren tot de top 35% sociaal werkgevers in Nederland. De beoordeling gaat over de sociale bijdrage en vijf kwalitatieve onderdelen. Een certificaat is maximaal twee jaar geldig.
Trede 1 is een relatieve positie; er hoort dus geen vast aandeel doelgroepmedewerkers bij. Voor een aanvraag of hercertificering voert u gegevens over het peiljaar in via MijnPSO, vult u de kwalitatieve vragenlijst in en volgt een audit door een aangesloten certificerende instelling. De audituitkomst wordt door PSO Nederland beoordeeld. Hercertificering is vrijwillig, terwijl een certificaat maximaal twee jaar geldig is.
Wat betekent PSO Trede 1 voor uw organisatie?
Trede 1 betekent dat uw organisatie, vergeleken met organisaties van dezelfde omvang, in de top 35% sociale werkgevers valt. Het resultaat is een relatieve positie en geen vaste norm voor het aandeel medewerkers uit een doelgroep. PSO beoordeelt zowel de sociale bijdrage als de kwalitatieve inrichting van uw organisatie.
De PSO-ladder vergelijkt organisaties op hun sociale bijdrage. Daarbij gaat het om werk voor mensen uit kwetsbare groepen, binnen en buiten de eigen organisatie. De normering is gebaseerd op de TNO-Werkgevers Enquête Arbeid (WEA).
Voor Trede 1 beoordeelt PSO naast de berekende positie ook de kwaliteit. Daardoor is een gunstige rekenscore op zichzelf niet genoeg voor certificering.
| Niveau | Relatieve positie |
|---|---|
| Aspirant-status | Goedgekeurd plan van aanpak om binnen 2 jaar naar de top 50% te groeien |
| Basis Trede | Top 50% sociaal werkgevers |
| Trede 1 | Top 35% sociaal werkgevers |
| Trede 2 | Top 22,5% sociaal werkgevers |
| Trede 3 | Top 10% sociaal werkgevers |
Welke gegevens en bewijzen controleert de auditor?
Voor de score voert u in MijnPSO geanonimiseerde gegevens in over bedrijfsomvang, doelgroepmedewerkers en inkoop bij PSO-gecertificeerde leveranciers. Voor Trede 1 vult u ook de kwalitatieve vragenlijst in. Tijdens de audit controleert de certificerende instelling onder meer of opgegeven medewerkers werkelijk in dienst zijn en tot een erkende doelgroep behoren.
De kwaliteitstoets voor een PSO-trede gaat over vijf onderdelen: bestuur en beleid, passend werk, inclusie, functioneren en ontwikkeling, en begeleiding. Breng vooraf in kaart welke informatie de ingevulde gegevens en de antwoorden op deze onderdelen onderbouwt.
Houd de onderbouwing beschikbaar voor inzage tijdens de audit. De actuele PSO-handleiding in MijnPSO is daarbij het naslagwerk voor aanvragers en auditors.
Hoe pakt u hercertificering voor Trede 1 aan?
Bij hercertificering actualiseert u de gegevens over het peiljaar, vult u de checklist in en dient u de aanvraag in via MijnPSO. U kunt daar offertes aanvragen bij aangesloten certificerende instellingen; na de definitieve aanvraag voert de gekozen instelling de audit uit. Na een positief auditrapport beoordeelt PSO Nederland de uitkomst en geeft het keurmerk uit.
- Actualiseer de invoer: controleer de organisatiegegevens, doelgroepmedewerkers en inkoopgegevens voor het peiljaar.
- Werk de kwaliteitstoets uit: vul de kwalitatieve vragenlijst voor Trede 1 zorgvuldig in en leg de onderbouwing erbij.
- Plan de audit: vraag in MijnPSO een of meer offertes aan en sluit een overeenkomst met een aangesloten certificerende instelling.
- Rond de beoordeling af: na de audit verwerkt PSO Nederland het auditrapport en volgt bij een positieve beoordeling de uitgifte van het certificaat.
Voor aanvragen en hercertificeringen die op of na 1 april 2026 definitief zijn gemaakt, geldt PSO-handleiding 2.5.
Wanneer behoudt u Trede 1 of groeit u door naar Trede 2?
De nieuwe beoordeling bepaalt of uw organisatie opnieuw op Trede 1 uitkomt of een hogere positie bereikt. Trede 2 staat voor de top 22,5% sociaal werkgevers. Stuur daarom op volledige, actuele invoer en op de kwalitatieve beoordeling, in plaats van op een vast percentage doelgroepmedewerkers.
De uitkomst blijft afhankelijk van een vergelijking met organisaties van gelijke omvang. Voor organisaties met meer dan 105 medewerkers geldt vanaf handleiding 2.5 een aangepaste normering die rekening houdt met de daadwerkelijke bedrijfsomvang; voor organisaties tot en met 105 medewerkers veranderde die normering niet.
Bespreek een mogelijke groei naar Trede 2 pas nadat de voorlopige positie en de kwaliteitstoets in MijnPSO zijn bijgewerkt. Een Trede 3-organisatie met meer dan 30% directe sociale bijdrage kan daarnaast in aanmerking komen voor het aanvullende PSO 30+-certificaat; dit is geen trede.
Veelgestelde vragen
Hieronder staan korte antwoorden op vragen die bij dit onderwerp vaak terugkomen. Raadpleeg voor uw formele aanvraag ook de officiële bron en uw certificerende instelling.
Is Trede 1 hetzelfde als een vast percentage doelgroepmedewerkers?
Nee. Trede 1 is de relatieve positie van de top 35% sociaal werkgevers, waarbij PSO uw organisatie vergelijkt met organisaties van dezelfde omvang. Het aandeel doelgroepmedewerkers is een onderdeel van de sociale bijdrage, maar de trede mag niet worden vertaald naar één vast percentage. De vergelijking en de berekening vinden plaats in het PSO-model.
Is hercertificering voor Trede 1 verplicht?
Nee. Een PSO-certificaat is maximaal twee jaar geldig en hercertificering is niet verplicht. Als u het keurmerk na die periode wilt blijven voeren, is wel een nieuwe beoordeling nodig. Bij een hercertificering doorloopt u opnieuw het proces in MijnPSO, gevolgd door een audit bij een aangesloten certificerende instelling en beoordeling door PSO Nederland.
Wat gebeurt er tijdens de Trede 1-audit?
De certificerende instelling voert na uw definitieve aanvraag een onafhankelijke audit uit. De auditor controleert of opgegeven medewerkers daadwerkelijk bij de organisatie werken en tot een door de overheid erkende doelgroep met afstand tot de arbeidsmarkt behoren. Ook moet de informatie voor de score en de kwalitatieve beoordeling tijdens de audit te verifiëren zijn.
Welke onderwerpen omvat de kwalitatieve toets voor Trede 1?
De kwalitatieve toets kijkt naar bestuur en beleid, passend werk, inclusie, functioneren en ontwikkeling, en begeleiding. Deze onderdelen gaan over de manier waarop de organisatie werkt met mensen uit kwetsbare groepen. Een organisatie komt pas voor een PSO-trede in aanmerking als deze toets met succes is doorstaan, naast de berekende sociale bijdrage.
Welke regels gelden bij een hercertificering in 2026?
Voor aanvragen en hercertificeringen die op of na 1 april 2026 definitief zijn gemaakt, geldt PSO-handleiding 2.5. In die versie is de normering voor organisaties met meer dan 105 medewerkers aangepast aan de daadwerkelijke bedrijfsomvang. Raadpleeg voor uw aanvraag de meest recente handleiding in MijnPSO; PSO Nederland actualiseert die volgens de eigen publicatiecyclus.
Wat kost de audit voor een Trede 1-hercertificering?
De kosten bestaan uit een jaarlijkse PSO-bijdrage en auditkosten die u met de certificerende instelling overeenkomt. Volgens PSO Nederland hangen auditkosten af van de grootte van de organisatie en het aantal medewerkers uit de PSO-doelgroep. Een offerte kan ook meerkosten noemen, bijvoorbeeld voor reistijd, extra locaties, beoordeling van corrigerende maatregelen of een wisseling van certificerende instelling.
Waar vindt u hulp bij de voorbereiding?
U kunt de hercertificering zelf voorbereiden met de informatie van PSO-Nederland. Wilt u begeleiding, dan kunt u terecht bij gespecialiseerde bureaus zoals GreenFox Social Return. Zie ook hulp bij PSO-hercertificering.
Bronnen
De feitelijke uitleg op deze pagina steunt op de onderstaande officiële bronnen. Open de bron voor de volledige tekst en de actuele versie.